Nee, na dertien jaar voel ik me nog altijd niet beter dan anderen. Ik heb veel geleerd. Ik ben veel te weten gekomen over hoe het mechanisme in elkaar steekt. Hoe mensen elkaar beïnvloeden, en hoe ze elkaar proberen de loef af te steken. Een gevangenis is een maatschappij op microniveau. Met harde wetten en regels, die je gemakkelijk overtreedt als je nieuw binnenkomt. Logisch natuurlijk, ze staat nergens geschreven en je komt ze door schade en schande te weten. Drugs en alcohol? In alle soorten en maten te verkrijgen. Je hoeft er niet eens moeite voor te doen om ermee in aanraking te komen. Sterker nog, ze duwen het door je strot en als je vriendelijk bedankt, kun je nog eens een trap nakrijgen.

Dertien jaar cel doet vreemde dingen met een mens. Ik sliep niet, maar rustte af en toe uit. Ik at niet, maar voedde mezelf. Ik liep niet, maar liet me wandelen van de ene naar de andere plek. Ik dacht niet langer na, maar probeerde me te dwingen mijn hersens te gebruiken. Mensen denken soms dat een gevangenis luxe biedt, zoals mogelijkheden om te studeren, lezen, verdiepen… Bij mij werkte het averechts.

Ik werd er moordlustig van, en bij tijden agressief. Niet letterlijk, maar in mijn hoofd. Begon te prutsen aan een plekje op mijn rechterknie dat me begon tegen te staan. Tot bloedens toe probeerde ik een (denkbeeldig?) gezwel te verwijderen, tot ik met angstzweet in mijn nek mezelf tot de orde moest roepen. Ja, ik moest echt tegen mezelf roepen zodat ik mezelf niet het ergste aandeed.