Kijk aan… het is gedaan met de regering van Yves Leterme. Hij heeft krampachtig geprobeerd de kerk in het midden te houden, maar het is dan toch naar één kant doorgeslagen. Niemand kon er nog een touw aan vastknopen. Wat wil wie nu eigenlijk? Je begint je dan toch af te vragen of een regering tout court noodzakelijk is. Als we zo lang kunnen functioneren zonder, schaf het dan maar af. Te kort door de bocht, uiteraard. Zes miljoen Vlamingen, vier miljoen Walen: voor België bleek Leterme het niet te kunnen bolwerken.
Guy Verhofstadt heeft zijn vingers er niet aan gebrand. Twee ambtstermijnen lang heeft hij gedaan alsof hij de communautaire problemen zou oplossen, maar het is niet gelukt. Dus werd de kiezer teleurgesteld, kwam er simpelweg geen oplossing. In juni 2007 behaalt het kartel CD&V/NVA een daverende overwinning. Veel voorkeurstemmen voor Yves Leterme, ook. In augustus van datzelfde jaar levert Leterme zijn formatieopdracht in, daartoe gedwongen door de tegenstelling tussen de Franstalige en Nederlandstalige onderhandelaars. In september worden er deelakkoorden afgesloten over socio-economische dossiers, maar de hete hangijzers over de staatshervorming blijven onopgelost…
In november 2007 eisen de CD&V en kartelpartner NVA meer toegevingen van de Franstaligen. Water bij de wijn, door beide kanten. In december vraagt de koning Verhofstadt om de formatie definitief tot stand te brengen. De discussie over de staatshervorming blijkt echter voor iedereen een harde dobber. Er wordt een werkgroep Staatshervorming geïnstalleerd, een Raad van Wijzen… Alles om uit de impasse te geraken. Want ondertussen is er nog altijd geen regering.
In maart 2008 is er dan eindelijk een regeerakkoord, zowaar met een begroting in evenwicht en maatregelen om de koopkracht en de pensioenen te verhogen. Leterme I is een feit en stelt zich ten doel om tegen 15 juli een communautair akkoord af te sluiten.
Op 14 juli vertrekt Yves Leterme om 23.00 uur op audiëntie bij de koning om het ontslag van zijn regering aan te bieden. Ondanks alle inspanningen en doorzettingsvermogen stelt hij vast dat de timing van het regeerakkoord niet kon worden gerespecteerd. De tegengestelde visies tussen de gemeenschappen zijn niet te overbruggen, zo zegt de eerste minister.
En nu? Opnieuw naar de stembus? Je hoeft geen groot politiek inzicht aan de dag te leggen om te weten dat de extreme partijen (Lijst Dedecker, Vlaams Belang) hier garen bij spinnen. Het is te gemakkelijk om alle schuld in de schoenen van Leterme te schuiven. De Franstaligen bleven hardnekkig vasthouden aan toegevingen, waardoor een staatshervorming niet kon worden gerealiseerd. België in bestaanscrisis? De federale staat lijkt zich inderdaad naar de afgrond te rijden, is niet in staat zichzelf te hervormen. Niemand vindt vandaag een oplossing. Om een krachtdadig sociaaleconomisch beleid uit te voeren, zal eerst het communautair spook moeten worden bedwongen. Door rechts of links, door Franstalig of Nederlandstalig: door iedereen samen. Sesamstraat leerde ons dat toch al, samenwerken?
